Preambuła
Niniejszy dokument został stworzony, aby zapewnić osobom małoletnim uczestniczącym w wydarzeniach organizowanych przez Fundację ODA należne im bezpieczeństwo, akceptację i szacunek. Celem wprowadzenia Standardów Ochrony Dzieci jest szeroko pojęta ochrona małoletnich przed krzywdzeniem. Naczelną zasadą działań podejmowanych przez osoby świadczące usługi w naszej Fundacji jest podmiotowe traktowanie dzieci. Ich krzywdzenie jest niedopuszczalne i wymaga zastosowania odpowiednich interwencji.
Rozdział I
Objaśnienie terminów
- Dziecko/małoletni – każda osoba poniżej 18 roku życia.
- Personel/osoby świadczące usługi – osoby prowadząca działalność gospodarczą i osoby współpracujące z Fundacją ODA zatrudnione na podstawie umów cywilno-prawnych oraz w oparciu o wszelkie inne formy współpracy, w tym wolontariusze, praktykanci i stażyści.
- Krzywdzenie dzieci – każde działanie lub bezczynność jednostek czy instytucji (a także ich konsekwencje), które deprymuje równe prawa i swobody dzieci czy zakłóca ich optymalny rozwój. Przez krzywdzenie dziecka rozumiemy stosowanie przemocy (psychicznej, fizycznej, seksualnej, rówieśniczej) lub zaniedbanie dziecka.
- Przemoc fizyczna – działanie wobec dziecka, które powoduje uraz fizyczny, na przykład: bicie go, szarpanie, popychanie, zadawanie bólu, kopanie.
- Przemoc psychiczna – przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcja z dzieckiem obejmująca zarówno działanie, jak i zaniechanie, na przykład: niedostępność emocjonalna, ignorowanie potrzeb dziecka, zawstydzanie, upokarzanie, straszenie, grożenie, a także obciążanie dziecka problemami dorosłych, angażowanie w kłótnie rodzinne, traktowanie jako sojusznika. Przemocą jest także nieodpowiednia socjalizacja, czy narażanie dziecka na bycie świadkiem przemocy.
- Przemoc seksualna – każda czynność seksualna podejmowana z dzieckiem poniżej 15 roku życia, m.in.: zachęcanie dziecka do rozbierania się, dotykania się w miejsca intymne, zwracanie uwagi na intymne miejsca dziecka, zawstydzanie dziecka tematyką seksualną.
- Przemoc rówieśnicza – wszelkiego rodzaju zachowania powodujące, że ofiara jest samotna, czyli wykluczona z grupy rówieśniczej, ignorowana.
- Zaniedbanie – stałe/ciągłe niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka, w tym potrzeb emocjonalnych, na przykład: zaniedbanie zapewnienia bezpiecznych warunków życia, odżywiania, opieki zdrowotnej, edukacji, pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
- Opiekun dziecka – osoba uprawniona do reprezentowania dziecka – rodzic lub opiekun prawny.
Rozdział II
Specyfika pracy w Fundacji ODA
Ustala się całkowity brak kontaktu fizycznego między małoletnim a personelem, z wyjątkiem sytuacji, w której małoletni wychodzi z inicjatywą takiego kontaktu lub jeśli jest to niezbędne w wydarzeniami organizowanymi w siedzibie Fundacji, np. zabawa w trakcie Podwieczorku muzycznego dla dzieci.
Praca z małoletnimi odbywa się w oparciu o naczelną zasadę naszej Fundacji – podmiotowego traktowania człowieka.
Rozdział III
Rozpoznawanie czynników ryzyka krzywdzenia małoletnich i reagowanie na nie
- Personel/osoby świadczące usługi posiadają niezbędną wiedzę na temat przemocy i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.
- W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka personel/osoby świadczące usługi informują o tym Zarząd Fundacji, który podejmie odpowiednie kroki w celu zabezpieczenia dobra małoletniego.
- Personel/osoby świadczące usługi znają i stosują zasady bezpiecznych relacji personel – małoletni i małoletni – małoletni.
Rozdział IV
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem/osobami świadczącymi usługi, a w szczególności zachowania niedozwolone
- Personel/osoby świadczące usługi są zobowiązani do utrzymywania profesjonalnej relacji z małoletnim i każdorazowego rozważenia, czy reakcja, komunikat bądź działanie wobec małoletniego są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe wobec innych małoletnich.
- Personel/osoby świadczące usługi traktują małoletnich z szacunkiem, uwzględniają ich godność i indywidualne potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy i nieprzyzwoitych działań wobec małoletniego w jakiejkolwiek formie werbalnej czy niewerbalnej.
- Personel/osoby świadczące usługi nie faworyzują małoletnich, traktują ich równo bez względu na jakiekolwiek różnice np. płeć, sprawność/niepełnosprawność, status społeczny, kulturowy, religijny.
- Personel/osoby świadczące usługi, w komunikacji z małoletnimi zachowują cierpliwość i szacunek. Słuchają uważnie małoletnich i udzielają im odpowiedzi adekwatnych moich wieku i danej sytuacji.
- Personel/osoby świadczące usługi nie mogą zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać małoletniego. Nie mogą na niego krzyczeć w sytuacji innej niż wynikająca z zagrożenia bezpieczeństwa.
- Zachowania niedozwolone to wszelkie działania przemocowe, z uwzględnieniem wszystkich wyodrębnionych w słowniczku pojęć rodzajów przemocy tj. psychiczna, fizyczna, seksualna.
Rozdział V
Procedura podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez personel/osoby świadczące usługi
- Każde podejrzenie krzywdzenia małoletniego przez personel/osoby świadczące usługi jest natychmiast zauważane.
- Każda z osób stanowiących personel/osoby świadczące usługi, która zauważy negatywne zachowania innego pracownika w stosunku do dziecka, ma obowiązek interwencji. Może przeprowadzić rozmowę ze sprawcą, ale przede wszystkim ma obowiązek poinformowania o zajściu członków Zarządu Fundacji.
- Jeśli małoletni doświadcza niepokojących zachowań ze strony personelu/osoby świadczącej usługi (np. krzyk, niestosowne komentarze), należy:
– zadbać o bezpieczeństwo małoletniego, odseparowanie go od osoby podejrzanej o krzywdzenie,
– przeprowadzić przez członka Zarządu Fundacji rozmowę dyscyplinującą, a w przypadku braku poprawy zakończyć współpracę.
4. Jeśli małoletni doświadcza przemocy fizycznej lub psychicznej ze strony personelu/osoby świadczącej usługi należy:– zadbać o bezpieczeństwo dziecka, odseparowanie go od osoby podejrzanej o krzywdzenie,
– zakończyć współpracę z osobą krzywdzącą dziecko.
5. Jeśli małoletni doświadczył przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu lub wykorzystania seksualnego ze strony personelu/osoby świadczącej usługi, należy:– zadbać o bezpieczeństwo małoletniego, odseparowanie go od osoby podejrzanej o krzywdzenie,
– zakończyć współpracę z osobą krzywdzącą,
– zawiadomić policję składając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
Rozdział VI
Zasady dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone
Personel/osoba świadcząca usługi realizowane w grupie małoletnich na początku cyklu zajęć omawia zasady obowiązujące w grupie. Zasady te są dostosowane do wieku małoletnich i systematycznie przypominane w codziennej pracy.
Do zasad tych należą:
– traktowanie się nawzajem z szacunkiem, przy uwzględnieniu godności osobistej i indywidualnych potrzeb,
– niedopuszczalne jest stosowanie przemocy i nieprzyzwoitych działań w jakiejkolwiek formie werbalnej czy niewerbalnej,
– wkomunikacji należy zachować cierpliwość i szacunek,
– niedopuszczalne jest zawstydzanie, upokarzanie, lekceważenie i obrażanie.
Zachowania niedozwolone to wszystkie działania przemocowe, z uwzględnieniem wszystkich wyodrębnionych w słowniczku pojęć rodzajów przemocy tj. psychicznej, fizycznej, seksualnej.
Rozdział VII
Procedura podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez innego małoletniego
Każde zdarzenie między małoletnimi, które wchodzi w obszar szeroko pojętej przemoc, jest natychmiast zauważane. W zależności od skali zachowania stosowana jest inna interwencja. Interwencje są przedstawione poniżej, a ich kolejność jest celowa, pokazuje stopniowanie interwencji w stosunku do czynu i reakcji na zastosowane środki zaradcze.
- Zadbanie o bezpieczeństwo małoletniego, odseparowanie od małoletniego krzywdzącego.
- Rozmowa personelu/osoby świadczącej usługi z małoletnimi.
- Poinformowanie rodziców małoletniego skrzywdzonego i rodziców małoletniego krzywdzącego o sytuacji/zdarzeniu.
- Przekazanie informacji członkom Zarządu Fundacji.
- W przypadku powtarzającej się przemocy, braku reakcji rodziców małoletniego krzywdzącego oraz braku oddziaływań z ich strony, braku chęci współpracy na rzecz małoletniego spowoduje zaprzestanie świadczenia usług na rzecz krzywdzącego małoletniego w ramach zajęć grupowych.
Rozdział VIII
Zasady i procedura podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego przez rodzica/opiekuna
Osobą odpowiedzialną za zgłoszenie sytuacji przemocy wobec małoletniego są członkowie Zarządu Fundacji ODA.
Jeśli małoletni doświadcza przemocy fizycznej (np. klapsy, popychanie, szturchanie), przemocy psychicznej (np. poniżanie, ośmieszanie) lub innych niepokojących zachowań ze strony rodzica/prawnego opiekuna (np. krzyk, niestosowne komentarze), należy:
- Zadbać o bezpieczeństwo małoletniego.
- Poinformować o sytuacji członka Zarządu Fundacji z uwzględnieniem zasad zachowania tajemnicy zawodowej.
- Przeprowadzić rozmowy z rodzicem/opiekunem podejrzanym o krzywdzenie, powiadomić o możliwości wsparcia psychologicznego.
- W przypadku braku współpracy rodzica/opiekuna lub powtarzającej się przemocy podjąć adekwatne do sytuacji działanie, w tym możliwość zgłoszenia do odpowiednich organów ścigania w sytuacji stwierdzenia zagrożenia zdrowia i życia małoletniego.
Rozdział IX
Zasady ochrony danych osobowych i wizerunku dziecka>
- Rodzic/opiekun prawny ma obowiązek zapoznania się i wyrażenia pisemnej zgody na przetwarzanie przez Fundację ODA danych osobowych dotyczących małoletniego, niezbędnych do świadczenia usług według wzoru, który stanowi załącznik nr 1 do Standardów.
- Personel/osoba świadcząca usługi ma obowiązek zachowania tajemnicy danych osobowych, które przetwarza oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem.
- Dane osobowe dziecka przechowuje Fundacja ODA.
- Fundacja ODA, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
Rozdział X
Zasady przygotowania personelu do stosowania Standardów Ochrony Małoletnich oraz sposób dokumentowania
- W procesie konsultacji dotyczących Standardów Ochrony Małoletnich oraz ich tworzenia w Fundacji ODA wszystkie osoby, które aktualnie stanowią personel/osoby świadczące usługi złoży zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.
- Każda osoba, która stanowi personel/osoby świadczące usługi, która nie posiada Zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności, złoży pisemne oświadczenie o niekaralności (załącznik nr 3 Zaświadczenie z KRK lub Oświadczenie dołącza się do dokumentacji Fundacji ODA.
- Każda osoba, która stanowi personel/osoby świadczące usługi składa pisemne oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami Ochrony Małoletnich (załącznik nr 4). Oświadczenie dołącza się do dokumentacji Fundacji ODA.
Rozdział XI
Zasady bezpiecznej rekrutacji nowych osób jako personelu/osób świadczących usługi
- Fundacja ODA dokładnie analizuje dane kandydata w celu poznania jego kwalifikacji oraz stosunku do wartości podzielanych przez Fundację ODA, takich jak ochrona praw dzieci i szacunku do ich godności.
- Fundacja ODA dba o to, aby osoby stanowiące personel/osoby świadczące usługi miały odpowiednie kwalifikacje oraz nie stwarzały zagrożenia dla dzieci.
- Fundacja ODA może poprosić kandydata o dostarczenie referencji z poprzednich miejsc zatrudnienia.
- Fundacja ODA ma obowiązek sprawdzić kandydata na etapie rekrutacji, czyli przed dopuszczeniem do pracy (na podstawie podanych przez niego podstawowych danych identyfikacyjnych) w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
- Kandydat przed rozpoczęciem współpracy ma obowiązek dostarczyć zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego lub złożyć odpowiednie oświadczenie o niekaralności.
- Kandydat przed rozpoczęciem współpracy ma obowiązek zapoznać się ze Standardami Ochrony Małoletnich obowiązującymi w Fundacji ODA oraz podpisać oświadczenie o zapoznaniu się z nimi wraz ze zobowiązaniem do ich stosowania (Załącznik nr 4).
Rozdział XII
Zasady i sposób udostępniania standardów personelowi, rodzicom/opiekunom prawnym oraz małoletnim w celu zaznajomienia się z nimi i ich stosowania
- Standardy Ochrony Małoletnich są dokumentem ogólnodostępnym. Każdy może się z nim zapoznać w dowolnej chwili.
- Standardy Ochrony Małoletnich są dostępne w formie elektronicznej na stronie internetowej Fundacji ODA oraz w formie fizycznej w siedzibie Fundacji ODA w miejscu dostępnym dla personelu/osób świadczących usługi oraz małoletnich i ich rodziców/opiekunów.
Rozdział XIII
Monitoring stosowania Standardów Ochrony Małoletnich oraz zasady ich przeglądu i aktualizacji
- Osobą odpowiedzialną za Standardy Ochrony Małoletnich jest każdy z członków Zarządu Fundacji ODA.
- Prezes Fundacji ODA powołuje zespół ds. monitorowania, przeglądu i aktualizacji Standardów Ochrony Małoletnich składający się z personelu/osób świadczących usługi.
- Zespół ds. monitorowania, przeglądu i aktualizacji Standardów Ochrony Małoletnich raz w roku przeprowadza ankietę monitorującą poziom realizacji standardów oraz, jeśli to jest zasadne, proponuje niezbędne aktualizacje (Załącznik nr 5).
Rozdział XIV
Przepisy końcowe
- Standardy Ochrony Dzieci wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.
- Ogłoszenie następuje poprzez udostępnienie pisemnej wersji dokumentu w siedzibie Fundacji ODA oraz poprzez zamieszczenie go na stronie internetowej.
